ارزیابی الگوهای مختلف کشت مخلوط سورگوم علوفه‌ای (Sorghum bicolor L.) با ماشک گل خوشه ای (Vicia villosa L.) در سطوح مختلف کود نیتروژن

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات

2 دانشجوی دکتری فیزیولوژی گیاهان زراعی گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه

3 استاد گروه اکوفیزیولوژی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز

4 دانشجوی سابق کارشناسی ارشد زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه مراغه

چکیده

عبدالله جوانمرد1، جلال آرژه2، عادل دباغ محمدی نسب3، طه ایزان 4
1-استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه مراغه
2-دانشجوی دکتری فیزیولوژی گیاهان زراعی گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه
3-استاد گروه اکوفیزیولوژی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز
4-دانشجوی سابق  کارشناسی ارشد زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه مراغه
مسئول مکاتبه: ‌A.javanmard@maragheh.ac.ir
 
تاریخ دریافت: 15/12/1392                                                                                        تاریخ پذیرش: 12/7/1393  
 
چکیده
    به‌منظور بررسی الگوهای مختلف کاشت مخلوط سورگوم علوفه­ای و ماشک گل خوشه­ای در سطوح مختلف کود نیتروژن، آزمایشی به­صورت فاکتوریل بر پایه طرح بلوک­های کامل تصادفی با 15 تیمار و سه تکرار درمزرعه تحقیقاتی دانشگاه مراغه در سال زراعی 1392 به اجرا درآمد. فاکتور اول شامل کود نیتروژنه در سه سطح N0 (عدم مصرف کود)،  N30 (مصرف 30 کیلوگرم نیتروژن خالص در هکتار)،  N60(مصرف 60 کیلوگرم نیتروژن خالص در هکتار) و فاکتور دوم الگوهای مختلف کشت در سه سطح 1 P (کاشت سورگوم علوفه‌ای در وسط پشته‌ها و کاشت ماشک گل خوشه‌ای در طرفین پشته‌ها)، 2P (کاشت سورگوم علوفه‌ای در یک طرف پشته‌ها و کاشت ماشک گل خوشه‌ای در طرف دیگر پشته‌ها)، 3 P(کاشت سورگوم علوفه‌ای در وسط پشته‌ها و کاشت ماشک گل خوشه‌ای در طرفین و روی پشته‌ها) بود. نتایج نشان داد که کاربرد کود نیتروژنه موجب افزایش وزن خشک سورگوم علوفه‌ای شد و حداکثر عملکرد علوفه سورگوم در الگوی اول کاشت (1P) به­دست آمد. در هر دو چین حداکثر عملکرد علوفه خشک ماشک گل خوشه­ای در الگوی سوم کاشت (3P) با مصرف 60 کیلوگرم نیتروژن خالص در هکتار (7/371 کیلوگرم در هکتار) حاصل شد. بالاترین مقدار نسبت برابری زمین (94/1) و مجموع ارزش نسبی (14/1) متعلق به ترکیب تیماری الگوی اول کاشت بدون مصرف کود نیتروژن بود. بیشترین مقدار نسبت برابری زمین استاندارد (92/1) در ترکیب تیماری الگوی دوم کاشت با مصرف 60 کیلوگرم نیتروژن در هکتار به­دست آمد. در مجموع می‌توان بیان کرد که برای تولید علوفه خشک سورگوم، ترکیب الگوی اول کاشت با عدم مصرف کود بر سایر الگوهای کاشت برتری داشت.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Evaluation of different intercropping patterns of forage sorghum (Sorghum bicolor) and vetch (Vicia villosa) different nitrogen fertilizer levels

نویسندگان [English]

  • Abdollah Javanmard 1
  • Jalal Arzheh 2
  • Adel Dabbagh Mohammadi Nasab 3
  • Taha Ezan 4
1 Assistant Professor, Department of Agronomy and Plant Breeding, Faculty of Agriculture, University of Maragheh, Iran.
2 Ph.D Student of Crop Physiology, Department of Agronomy, Faculty of Agriculture, University of Urmia, Iran.
3 3- Professor, Department of Plant Ecophysiology, University of Tabriz, Iran.
4 Former M.Sc. Student of Agronomy, Faculty of Agriculture, University of Maragheh, Iran.
چکیده [English]

Abdollah Javanmard1*, Jalal Arzheh2, Adel Dabbagh Mohammadi Nasab3, Taha Ezan4
 
1-       Assistant Professor, Department of Agronomy and Plant Breeding, Faculty of Agriculture, University of Maragheh, Iran.
2-       Ph.D Student of Crop Physiology, Department of Agronomy, Faculty of Agriculture, University of Urmia, Iran.
3-       Professor, Department of Plant Ecophysiology, University of Tabriz, Iran.
4-       Former M.Sc. Student of Agronomy, Faculty of Agriculture, University of Maragheh, Iran.
*Corresponding author: A.javanmard@maragheh.ac.ir
Received: 2014.03.06                                                                                           Accepted: 2014.10.04
 
Abstract
   In order to evaluation of intercropping of forage sorghum (Sorghum bicolor) and vetch (Vicia villosa) in different nitrogen fertilizer levels and different planting patterns, a field experiment was conducted at the Agricultural Research Station, University of Maragheh in 2013 growing season. Experimental design was factorial based on randomized complete block design (RCBD) with three replications. The treatments were nitrogen fertilizer levels (0, 30 and 60 kg N. ha-1) and three planting patterns [(Planting sorghum on the furrow bank and planting vetch in the both side of furrow bank (P1), Planting sorghum in one side of furrow bank and planting vetch in other side (P2) and Planting sorghum on the furrow bank and planting vetch on the furrow bank and both side of furrow bank (P3)]. Results indicated that nitrogen fertilizer application increased sorghum dry matter yield and first planting pattern (P1) had highest sorghum yield among intercropping treatments. The highest forage yield (371.7 kg. ha-1) of vetch produced in the third nitrogen fertilizer level (N60) and third planting pattern (P3). In all intercropping treatments, land equivalent ratios (LER) were well above 1 indicating yield advantages for intercropping. The greater LER of the intercrops was mainly due to a greater resource use and resource complementarities that when the species were grown alone. The highest LER (1.94) and RVT (1.14) were obtained in first planting pattern with no nitrogen application. Also the greatest LERs (1.92) were obtained under interaction of second planting pattern and third nitrogen fertilizer level (N60). In general, it can be stated that for the production of forage, the combination of first planting pattern with no nitrogen application is superior on other planting patterns.